10 Şubat 2016 Çarşamba

Anlatmaya Dayalı Metinler

1-Roman:
·        Yaşanmış veya yaşanabilir bir olayın ayrıntılarıyla anlatılmasıdır.
·        Roman, Türk edebiyatına çevriler yoluyla girmiştir.
·        Dünya edebiyatındaki ilk modern roman, Cervantes' in “Don Kişot” adlı eseridir.
·        İlk çeviri roman, Yusuf Kamil Paşa'nın Fransız yazar Fenelon' dan çevirdiği “Telamak” adlı eserdir.
·        İlk yerli roman, Şemsettin Sami’nin “Taaşuk-ı Talat ve Fitnat” adlı eserdir.
·        İlk edebi roman, Namık Kemal’in  “İntibah” adlı eseridir.
·        Tarihi ilk roman, Namık Kemal'in “Cezmi” adlı eseridir.
·        Realist ilk roman, Recaizâde Mahmut Ekrem' in “Araba Sevdası” adlı eseridir.
·        Batılı anlamda ilk roman,  Halit Ziya Uşaklıgil' in “Mai ve Siyah” adlı eseridir.
·        Psikolojik ilk roman, Mehmet Rauf' un “Eylül” adlı eseridir.    

2-Hikaye (Öykü) :
·        Yaşanmış veya yaşanması muhtemel bir olayın yer ve zaman ögesiyle birlikte anlatılmasıdır.
·        Hikaye türü Türk edebiyatında çok eskidir.
·        Ancak Batılı anlamdaki ilk eserler Tanzimat döneminde verilmiştir.
Hikaye, ikiye ayrılır.

Olay Hikayesi(Klasik Hikaye ve Maupassant Tarzı):
·        Olay etrafında şekillenen hikayelerdir.
·        Bu türün ilk ve en önemli örneklerini Guy de Maupassant  vermiştir.
·        Onun için Maupassant tarzı olarak da bilinir.
·        Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisi Ömer Seyfettin'dir. 

Durum Hikayesi ( Modern Hikaye- Çehov Tarzı):
·        Herhangi bir durum etrafında şekillenen bu hikaye türünün en önemli temsilcisi Anton Çehov’dur.
·        Türk edebiyatında ise Sait Faik ile Memduh Şevket bu tarzda hikayeler yazmışlardır.
·        Dünya Edebiyatındaki ilk hikaye örneği İtalyan Baccacio'nun “Decameron” adlı eseridir.
·        Türk edebiyatındaki ilk hikaye örnekleri Ahmet Mithat Efendi'nin “Letâif-i Rivayet” adlı eseridir.
·        Batılı anlamda ilk hikate  ise Sami Paşazâde Sezâi'nin “Küçük Şeyler” adlı eseridir.

Hikaye ile Romanın Karşılaşılaştırılması:
·        Hem hikaye hem de roman olmuş veya olması muhtemel bir olayı anlatır.
·        Hikayede tek olay varken romanda iç içe geçmiş birden fazla olay vardır.
·        Bu yüzden hikaye daireye, roman ise apartmana benzetilir.
·        Hikayede şahıs kadrosu azken romanda kalabalıktır.
·        Hikayede yer,olay,zaman üçlüsü varken romanda serim düğüm, çözüm üçlüsü vardır.

3-Masal:
·        Olağanüstü olayların olağanüstü karakterlerle anlatıldığı sözlü edebiyat ürünleridir.
·        Masallar anonimdir.
·        Masallarda dini ve milli motiflere hemen hiç yer verilmez. Bu yönüyle destan ve efsaneden ayrılır.
·        Masallarda yer ve zaman kavramları  yoktur.
·        Masalların hemen hepsi tekerlemeyle başlar.
·        Masallar Doğu edebiyatı ürünüdür ve didaktiktir.
·        Masallarda olaylar tamamen hayal ürünüdür ve masallarda miş'li geçmiş zaman kullanılır.
·        Masallarda iyi kahramanlar ödüllendirilirken, kötüler cezalandırılır.

4-Efsane:
·        Bir inanış sonuncu ortaya çıkan ve olağanüstülüklerin görüldüğü metinlerdir.
·        Efsaneyi  masaldan farklı olan en önemli yön, efsanenin  herhangi bir inanış sonucunda ortaya çıkmasıdır.

5-Fabl:
·        Kişiyi düşündürmek veya eğitmek amacıyla insan dışındaki canlı ve cansız varlıkların konuşturulmasıdır.
·        Türk Edebiyatındaki ilk fabl örneği Şeyhi'nin “Harname” adlı mesnevisidir.

6-Destan:
·        Bir milleti ilgilendiren olaylar çerçevesinde şekillenen, yiğitlik ve olağanüstülükler üzerine kurulmuş, uzun manzum hikayelerdir.
İkiye ayrılır:

a-Doğal  Destan
·        Toplumu derinden etkileyen savaş, göç,kıtlık,gibi olaylar sonucu söylenen manzum hikayelerdir.
·        Destanlar epik şiirlerdir.
·        Destanlar kendisini oluşturan milletin dini ve milli motifleriyle yüklüdür. Bu yönüyle destanlar masallardan ayrılır.
·        Uyak ve kafiye düzeni oluşturulduğu ulusun özelliklerine göre değişir.
·        Destanlarda hem gerçek hem de gerçeküstü olaylar verilir.
·        Destanlardaki gerçeküstü olaylar çıkarıldığında destanlar, tarihi belge sayılabilir.
·        Doğal destanların tamamı anonimdir.

1-Dünya Edebiyatındaki Doğal Destanlar:
·        Şehname:                                İran 
·        Olieda ve Odiesa:                   Yunan
·        Nibelungen:                            Alman
·        Kalevela:                                 Fin
·        Şinto:                                       Japon
·        İgor:                                         Rus
·        Chanson  de Roland:               Fransız
·        Ramayana --Mahabarda:        Hint
·        La Cid:                                    İspanyol
·        Beowulf:                                 İngiliz
·        Gılgamış:                                Sümer

2-Türklerin Doğal Destanları:
·        Alper Tunga:                          Saka
·        Şu:                                           Saka
·        Oğuz Kağan Destanı:             Hun
·        Ergenekon:                             Göktürk
·        Bozkurt:                                  Göktürk
·        Göç:                                        Uygur
·        Türeyiş:                                  Uygur
·        Manas:                                    Kırgız

b-Yapay Destanlar:
·        Bir şair veya sanatçının tarihi bir olaydan etkilenip onu destan şeklinde anlatmasıdır.
·        Yapay destanları doğal destanlardan ayıran en önemli özellik  söyleninin  belli olmasıdır.
·        Yapay destanlar; şair veya sanatçının bireysel üretkenliğine dayanan ve sanatsal amaçlı yazılan destanlardır.

1-Dünya Edebiyatındaki Yapay Destanlar:
·        Kaybolmaş Cennet         J. Mihton - İngiliz
·        Kurtarılmış Kudüs         Tasso - İtalya
·        Çılgın Orlanda               Ariosto - İtalya
·        İlahi Komedya               Dante - İtalya

2-Türklerin Yapay Destanları:
·        Genç Osman Destanları             Kayıkçı Kul Mastafa
·        Çanakkale Destanı                      Mehmet Akif Ersoy
·        Üç Şehitler Destanı                     Fazıl Hüsnü Dağlarca
·        Kuvay-i Milliye Destanı              Nazım Hikmet
·        Sakarya Meydan Muharebesi   Ceyhin Akif Kansu

Author & Editor

Merhaba Sevgili Öğrenciler,
Farklı bir platformda buluşuyoruz. Artık derslerimiz bu site ile birlikte daha verimli olacak. Sizler için hazırladığımız ders notlarına,buradan ulaşabilirsiniz. Zaman ilerledikçe yeni ders notları ve uygulamaları da ekleyeceğiz. Hepinize başarılar diliyoruz.

Hayatta muvaffak olmak için üç şey lazımdır: Dikkat, intizam, çalışma.” diyor Mevlana.
İyi çalışmalar..

0 yorum:

Yorum Gönder

Facebook'ta Bize Katıl