17 Şubat 2013 Pazar

Edebiyatımızda İlkler


  • İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi - Şair evlenmesi
  • İlk yerli roman: Şemsettin Sami - Taaşşuk_ı Talat
  • Batılı tekniği uygun ilk roman: Yusuf Kamil Paşa -  Fenelon’dan Telemak/1859
  • İlk köy romanı: Nabizade Nazım - Karabibik
  • İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf - Eylül
  • İlk realist roman: Recaizade Mahmut Ekrem - Araba Sevdası
  • İlk tarihi roman: Namık Kemal - Cezmi
  • İlk resmi Türkçe gazete: Takvim-i Vakayi
  • İlk yarı özel gazete: Ceride-i Havadis
  • İlk özel gazete: Tercüman-ı Ahval - Şinasi ile Agah efendi
  • İlk pastoral şiir: A.Hamit Tarhan - Sahra
  • İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan ve noktalama işaretlerine ilk kez kullanan Türk gazeteci: Şinasi
  • Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan: A.Hamit - Eşber veya Sardanapal
  • Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri: A.Hamit - Nesteren
  • İlk bibliyografi: Katip Çelebi - Keşfü’z  Zünun
  • İlk hatıra kitabı: Babürşah - Babürname
  • İlk hamse yazarı: Ali Şir Nevai
  • İlk tezkire: Ali Şir Nevai - Mecalisün Nefais
  • İlk antoloji: Ziya Paşa - Harabat
  • İlk atasözleri kitabı: Şinasi - Durub-i Emsal-ı Osmaniye
  • İlk mizah dergisi: Teodor Kasap - Diyojen
  • İlk hikâye kitabı: A.Mithat  - Leatif-i Rivayet
  • İlk fıkra yazarı: Ahmet Rasim
  • İlk Türkçe yazılan kitap: Yusuf Has Hacip - Kutadgu Bilig
  • İlk siyasetname: Yusuf Has Hacip – Kutadgu Bilig
  • İlk mensur (düzyazı tarzı) şiir örneklerini veren: Halit Ziya
  • Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan: Mehmet Emin Yurdakul
  • Dünya edebiyatındaki ilk modern roman: Cervantes – Don Kişot
  • İlk makale: Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
  • İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk: Fecr-i Ati
  • Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser: Yusuf Has Hacip – Kutadgu Bilig
  • İlk seyahatname: Seydi Ali Reis – Mir’atül Memalik
  • İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi
  • Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz: Mehmet Fuat Köprülü
  • Dünya edebiyatındaki ilk hikâyeci ve eseri: Boccaio – Decameron
  • Edebiyatımızda sahnelenen ilk tiyatro eseri: Namık Kemal – Vatan yahut Silistre
  • Kafiyeyi şiire serperek klasik nazım şekillerinden farklı ilk örnekleri veren: Tevfik Fikret
  • Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı: Süleyman Paşa – Sarf-ı Türkî
  • İlk naturalist eserimiz ve yazarı: Zehra – Nabizade Nazım
  • Divan edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi: Nedim
  • Şarkıyı icat eden: Nedim
  • İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi: Kamus’ul Alam
  • İlk sözlüğümüz: Divan-ı Lügat-it Türk
  • İlk Türkçe sözlük: Şemsettin Sami – Kamus-ı Türkî
  • İlk özdeyiş örneklerini veren: Ali Bey – Lehçet’ül Hakayık
  • İlk didaktik şiir örneğimiz ve aruzla yazılan ilk eserimiz: Kutadgu Bilig
  • Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin: Orhun Abideleri
  • Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan: Recaizade Mahmut Ekrem
  • Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden: Mehmet Emin Yurdakul
  • Konuşma diliyle yazılmış ilk hikâyenin yazarı: Ömer Seyfettin
  • Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiiri yazan: Abdülhak Hamit – Validem
  • İlk köy şiiri: Muallim Naci – Köylü Kızların Şarkısı
  • İlk alfabemiz: Göktürk Alfabesi
  • Tekke şiirinin babası: Ahmet Yesevi
  • İlk Türk destanı: Alp Er Tunga Destanı
  • Edebiyatımızda Batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan: Namık Kemal
  • Edebiyatımızda epik tiyatro türünün kurucusu: Haldun Taner
  • İlk kadın romancımız: Fatma Aliye Hanım
  • Süslü nesrin ilk temsilcisi: Sinan Paşa
  • Dünyanın bilinen ilk destanı: Sümerlerin Gılgamış Destanı
  • Dünyanın halen yaşayan en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı: Kırgızların Manas Destanı
  • Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen ilk roman: Ateşten Gömlek
  • Komedi türünün ilk büyük ustası: Aristofanes
  • Trajedi türünün ilk büyük ustası: Aiskylos
  • İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı: Ahmet Vefik Paşa
  • Deneme türünün kurucusu: Montaigne
  • Din dışı şiir yazan ilk divan şairi: Hoca Dehhani
  • Hikâyede gerçek anlamda ilk kez Anadolu’yu işleyen: Refik Halit Karay
  • En başarılı psikolojik roman yazarımız: Peyami Safa – 9.Hariciye Koğuşu
  • İlk çocuk şiirlerini yazan: Tevfik Fikret – Şermin
  • Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organı: Genç Kalemler
  • Nobel Edebiyat Ödülünü alan ilk Türk: Orhan Pamuk 
  • İlk çeviri roman ::: Yusuf Kâmil Paşa'nın Fenelon'dan çevirdiği "Telemak" adlı eserdir.
  • İlk tarihi roman ::: Namık Kemal'in "Cezmi" adlı eseridir.
  • İlk edebi roman ::: Namık Kemal'in "İntibah" adlı eseridir.
  • İlk tarihi roman denemesi ::: Ahmet Mithat Efendi'nin "Yeniçeriler" adlı eseridir.
  • İlk realist roman ::: Recaizade Mahmut Ekrem'in "Araba Sevdası" adlı eseridir.
  • İlk köy romanı ::: Nabızade Nazım'ın "Karabibik" adlı eseridir.
  • İlk psikolojik ve ilk natüralist roman ::: Nabizade Nazım'ın "Zehra" adlı eseridir.
  • İlk köy şiiri ::: Muallim Naci'nin "Köylü Kızların Şarkısı" adlı şiiridir.
  • İlk pastoral şiir ::: Abdulhak Hamit'in "Sahra" adlı şiiridir.
  • Kafiyesiz şiirin ilk yazarı ::: Abdulhak Hamit Tarhan'dır. Şiiri ise "Validem" dir.
  • İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı ::: Ahmet Vefik Paşa'dır.
  • Aruz ölçüsüyle yazılan ilk tiyatro eseri ::: Abdulhak Hamit Tarhan'ın "Eşber" adlı eseridir.
  • Hece ölçüsüyle yazılan ilk tiyatro eseri ::: Abdulhak Hamit Tarhan'ın "Nesteren" ve "Liberte" adlı eserleridir.
  • Sahnelenen ilk tiyatro eseri ::: Namık Kemal'in "Vatan Yahut Silistre" adlı eseridir.
  • İlk resmi Türkçe gazete ::: Takvim-i Vakayi 
  • İlk yarı resmi gazete ::: Ceride-i Havadis 
  • İlk özel Türkçe gazete ::: Tercüman-ı Ahval
  • İlk şiir çevirisi yapan şair ::: Şinasi'dir. (Tercüme-i Manzume)
  • İlk Makale ::: Şinasi'nin "Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi dir.
  • Noktalama işaretlerini kullanan ilk yazar ::: Şinasi'dir.
  • İlk antoloji ::: Ziya Paşa'nın "Harabat" adlı eseridir.
  • İlk röportaj örneği ::: Ziya Paşa'nın "Rüya" adlı eseridir.
  • İlk edebi bilgiler kitabı ::: Recaizade Mahmut Ekrem'in "Talim-i Edebiyat" adlı eseridir.
  • İlk atasözleri kitabı ::: Şinasi'nin "Durub-ı Emsal-ı Osmaniye" adlı sözlüğüdür.
  • İlk hikâye eseri ::: Ahmet Mithat Efendi'nin "Letâif-i Rivayat" adlı yapıtıdır
  • Batılı anlamda ilk eleştiri yazarı: Namık Kemal'dir.
  • İlk mizah dergisi ::: Direktör Ali Bey'in çıkardığı Diyojen adlı dergidir.
  • Batılı anlamda ilk öykü örnekleri ::: Samipaşazade Sezai'nin "Küçük Şeyler" adlı eseridir.
  • İlk dergi örneği ::: Münif Paşa'nın çıkardığı "Mecmua-ı Fünun"dur.


Eyüp ELMAS

Author & Editor

Merhaba Sevgili Öğrenciler,
Farklı bir platformda buluşuyoruz. Artık derslerimiz bu site ile birlikte daha verimli olacak. Sizler için hazırladığımız ders notlarına,buradan ulaşabilirsiniz. Zaman ilerledikçe yeni ders notları ve uygulamaları da ekleyeceğiz. Hepinize başarılar diliyoruz.

Hayatta muvaffak olmak için üç şey lazımdır: Dikkat, intizam, çalışma.” diyor Mevlana.
İyi çalışmalar..

1 yorum:

  1. cok tesekkurleeer. calismami baya kolaylastirdi. :))

    YanıtlaSil

Facebook'ta Bize Katıl